Yahya Arıkan'dan çek yasası değerlendirmesi

27 yıldır süregelen, karşılıksız çek düzenleyenlere hapis cezası verilmesi uygulaması, Meclis Genel Kurulu’nda, 31 Ocak tarihinde kabul edilen 6273 sayılı “Çek Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile kaldırıldı. Bu kanunun Cumhurbaşkanı tarafından onaylanıp Resmi Gazete’de yayımlanması ile artık hapis cezası uygulanamayacak ve hapiste bulunan yaklaşık 1500 kişi özgürlüğüne kavuşacak.

5941 sayılı Çek Kanunu’nda, karşılıksız çek düzenleyen kişi hakkında, çek hamilinin şikâyeti üzerine bin beşyüz güne kadar adli para cezası verileceği belirtiliyordu. Ayrıca, verilecek adli para cezasının, çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamayacağı hüküm altına alınmıştı. Bu adli yaptırımın yanı sıra, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı getirilmekteydi.

Çek yaprağı ‘bono’ gibi olacak

Karşılıksız çek yazanlara doğrudan hapis cezası verilmesini kaldıran tasarıda yapılacak değişiklik ile 6 aylık yasal takip süresi 3 yıla çıkarılarak çek yaprağına ‘bono’ statüsü kazandırılacak.

Meclis Genel Kurulu’nda önceki gün görüşülmeye başlayan tasarının kalan 4 maddesinin görüşmelerine salı günü devam edilecek. Genel Kurul’da kabul edilen önergeyle “dolandırıcılık, belgede sahtecilik veya başka bir suçun işlenmesi halinde” Türk Ceza Yasası’ndaki genel hükümlerin uygulanacağı konusunda pekiştirici bir hüküm tasarıya eklenmişti. Ak Parti Grup Başkanvekilleri, alacaklı mağdurların takip yolunu güçlendirmek amacıyla ikinci bir önerge hazırladı. Ak Parti Grup Başkanvekili Ahmet Aydın, “6 aylık zaman aşımı süresini 3 yıla çıkarmak istiyoruz. Mevcut uygulamada 6 aylık süre içinde takibat başlatılmazsa çekin kıymetli evrak özelliği kayboluyor. Önergeyle çekin bono statüsünde değerlendirilmesini sağlayacak. 3 yıl boyunca alacaklı kıymetli evrak statüsüyle takibat yapabilecek, başkaca suç unsuru varsa suç duyurusunda bulunabilecek. Böylece mağdurlar arasında bir denge kurmak istiyoruz” dedi.

Çek yasası ile tahliyeler piyasayı durdurur.

Çek yasası tartışması devam ediyor. Özellikle tarıma dayalı sanayiciler hapis cezasının kalkmasının piyasayı durduracağını öne sürdü. Karşılıksız çekte hapis cezasının kaldırılmasına yönelik iş dünyasının bir bölümünden gelen eleştiriler iktidardaki Ak Parti içinde de farklı görüşler oluşmasına yol açtı. Bazı milletvekillerinin hapis cezasının kaldırılmasının alacaklı açısından mağduriyet yaratacağını ve piyasada çeke olan güvenin ortadan kalkacağını dile getirerek düzenlemeye karşı çıktıkları öğrenildi. Bu arada, un sanayicileri, yem sanayicileri ve makarna sanayicileri yaptıkları ortak açıklamada milyarlarca dolara ulaşan sektörlerde, vadeli ticaretin tamamen duracağını ve bu işten en çok KOBİ'lerin etkileneceğini belirttiler.

TBMM'ye sunulan çek yasasının detayları belli oldu.

Karşılıksız çek keşide etme eylemine adli nitelikte bir yaptırım uygulanması nedeniyle yaşanan sıkıntılara çözüm bulmayı amaçlayan tasarı, TBMM Başkanlığına sunuldu.

Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısına göre, hakkında işlem yapılan kişi hakkında uygulanan adli nitelikteki yaptırım, idari nitelikte bir yaptırıma dönüştürüldüğünden, daha önce adli sicilde tutulan yasaklılık durumuna ilişkin kayıtlar, Merkez Bankasında tutulacak.

Çek defterinin her bir yaprağına çekin basıldığı tarih de yazılacak. Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren 5 yıl içinde ibraz edilmemesi halinde, muhatap bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erecek.