Çalıştıkça emekli aylıkları düşer ama engelleme yolu da var.

Özellikle asgari ücret veya buna yakın rakamlardan prim ödeyenlerin ilerde emekli olduklarında alacakları maaş her çalıştıkları-prim ödedikleri ay başında ortalama 2 lira düşer… SGK’ya bildirilen kazanç rakamı 2000-2500 liranın altında olan her çalışanın emekli olduklarında alacakları maaş her ay düşüyor…

Sayın Ali Tezel, SSK'ya 1 Ocak 1990 girişliyim, sigorta primim doldu yılım doldu sadece yaş bekliyorum. Halen sigortalı çalışmaktayım sigortalı çalışıyor olmam emekli maaşımda düşüşe neden olur mu ve ne zaman emekli olabilirim? Ülke Çelik

Bağ-Kur'luların 'basamak' mağduriyetine son

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kamuoyunda 'basamak mağduru' olarak bilinen 9 bin 236 Bağ-Kur'luya geriye dönük ödeme yapma kararı aldı.

Star Gazetesi'nin haberine göre karar çerçevesinde, basamak mağdurlarına 'satın aldıkları basamaklara' göre 15-20 bin lira arasında toplu ödeme yapılacak. Basamak sıkıntısı 9 yıl önceye dayanıyor. 2003 yılında çıkarılan 4956 sayılı kanun ile Bağ-Kur'lulara basamak satın alma hakkı verildi. Bağ-Kur üyeleri, peşin prim ödemesi yaparak maaşlarını yükselttiler. Ancak maaşlarının hesaplanması tartışma konusu oldu. Basamak satın alan Bağ-Kur'lular SGK'nın hesaplamasına itiraz ettiler. Bazı üyeler konuyu mahkemeye taşıdı. Mahkeme, hesaplamaların yeniden yapılması yönünde karar aldı. SGK da, mahkemelerin örnek kararları üzerine, basamak satın alan tüm Bağ-Kur'luların maaşlarını yeniden hesaplama ve geriye dönük ödeme yapma kararı aldı.

SSK’lının Aylığı Prim Ödedikçe Düşüyor

SSK’lı ve Bağ-Kur’lunun aylığı prim ödedikçe düşüyor “OLUR mu öyle şey ?” demeyin. Oluyor!

SSK’lı (4/a’lı) veya Bağ-Kur’lu (4/b’li) olarak çalışanlar, ne kadar çok çalışır ve prim öderlerse, bağlanacak emekli aylıkları o kadar düşük oluyor. Başka bir anlatımla, “az çalışan çok, çok çalışan az” emekli aylığı alıyor. Diyeceksiniz ki; “İnanılır gibi değil”. İster inanın ister inanmayın, mevzuat ve uygulama böyle!..

NİÇİN BÖYLE?

Siz sormadan, ben anlatayım. SSK’lı (4/a’lı) bir ücretlinin veya Bağ-Kur’lunun emekli aylığı; “Aylık bağlama oranı X Ortalama aylık kazanç” formülüne göre hesaplanıyor. Demek ki aylık bağlama oranı ve ortalama aylık kazanç yüksek olduğu ölçüde daha fazla emekli aylığı bağlanıyor. Bu da ücretlinin prim tutarı ve prim ödeme gün sayısı ne kadar yüksekse, o kadar fazla aylık bağlanacağı anlamına geliyor. Emekli aylıklarının hesaplanmasında “üç dönem” var.

Düşük maaşlı emekliye 250 lira intibak müjdesi

SSK emeklilerinin intibak düzenlemesi netleşti. 2013'te uygulamaya geçirilecek İntibak Yasası ile ilgili çalışmaların tamamlandığını, bu hafta Bakanlar Kurulu'na geleceğini belirten Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, emeklinin 10 lira ile 250 lira arasında ilave ödeme alacağını açıkladı.

Türkiye'de 2000'den sonra çıkan yasal düzenlemelerle emeklilere ülkenin gelişme hızından 2008'e kadar yüzde 100, 2008'den sonra ise yüzde 30 bir pay veriliyor. Yenişafak gazetesinin haberine göre Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Kalkınma Bakanlığı ve Çalışma Bakanlığı'nın ortaklaşa hazırladıkları ve 2000'den önceki SSK emeklilerine de gelişme hızından belli oranda bir pay yansıtılarak intibaksızlığı giderme formülü üzerindeki çalışmalar tamamladı. 6-7 değişik varyasyon üzerinden hazırlanan düzenleme 2000 öncesi emeklileri kapsıyor. 2 milyon 743 bin kişiyi ilgilendiren düzenleme, 2000 yılı öncesindeki Türkiye'nin büyüme katsayısının maaşlara yansıtılması oranına göre bütçeye yük getirecek. Bu kapsamda hazırlanan çalışmalara göre bütçeye 2,5 ila 11,5 milyar liralık yük getireceği hesaplanıyor. Önümüzdeki hafta Bakanlar Kurulu'na sunulacak düzenleme 2013'ten itibaren uygulamaya geçirilecek.

Çalıştıkça emekli aylıkları neden düşüyor?

Çalışma hayatının yazarı olarak hemen her konuda sorular alıyorum. Ancak bir konu var ki daha önce bu köşede cevapladığım halde, düzenli olarak gelmeye devam ediyor.
Soru şu: "Çalışmaya devam ettikçe ileride bağlanacak emekli aylığımız düşüyor mu, düşüyorsa neden?" Soru çok basit ve mantıklı ama cevabı bu kadar basit ve mantıklı değil.
Normal bir sosyal güvenlik sisteminde, sigortalılar ne kadar fazla çalışır ve ne kadar fazla prim öderlerse, bağlanacak aylıkları da o kadar yüksek olur. Yani basit bir 'ne kadar ekmek, o kadar köfte' mantığı geçerlidir. Ancak ülkemizde, 2008/Ekim itibariyle yürürlüğe giren sosyal güvenlik reformu sonrasında bu mantık -bazı çalışanlar için- tersine dönmüş durumda. Buna göre en az 8 milyon SSK ve Bağ-Kur sigortalısının aylığı, çalışmaya devam ettikçe düşüyor. Pek çoğunuza absürt gelecek bu durumu biraz açalım.