Yeni Türk Ticaret Kanunu’na Göre Tek Ortaklı Limited Ve Anonim Şirket Kuruluş İşlemleri

Bilindiği üzere 6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu 13 Ocak 2011 tarihinde TBMM’de kabul edilmiş ve 25 Şubat 2011 tarihinde Resmi Gazete ’de yayınlanmıştır. Kanunun uygulama tarihi ise 01 Temmuz 2012 olarak belirlenmiştir. Yeni Türk Ticaret Kanunu’nun getirdiği en önemli yeniliklerden birisi de tek ortaklı Anonim Şirket ve Limited Şirket kuruluşudur. Çoğu zaman şirket kurabilmek için kâğıt üzerinde sembolik ortaklar olmaktadır. İşte Yeni Türk Ticaret Kanunu hem bunun önüne geçmek hem de şirket kuruluşlarını kolaylaştırmak için tek ortaklı şirket kuruluşuna izin vermektedir. Kuruluş esnasında taahhüt edilen sermayenin 1/4 ‘ü bankaya bloke ettirilme zorunluluğu getirilmiş kalan ¾ kısım ise yirmi dört ay içinde ödenmesi gerekmektedir. ( TTK Md. 344 ). Her ortağın koyduğu sermaye ise 25.- TL. ve katları şeklinde olmalıdır. Aynı zamanda Limited Şirketin asgari sermaye tutarı 10.000.- TL. ’ye çıkarılırken, Anonim Şirketlerde ise asgari sermaye tutarı 50.000.-TL. olma zorunluluğu korunmuştur (Kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş halka açık olmayan anonim şirketlerin başlangıç sermayesi ise 100.000.-TL. den az olmaması gerekmektedir.). Eski Ticaret Kanunu’nda anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin şirkette pay sahibi olma zorunluğu varken, Yeni Türk Ticaret Kanunu’nda ise şirkette pay sahibi olmayan kişilerinde yönetim kurulu üyesi olma yolu açılmıştır.

Anonim şirket sermaye artırımında blokaj meselesi

Kanuna göre, anonim şirketin sermaye artırımı yapabilmesi için taahhüt edilen tutarın %25'ini bankada bloke etmek gerekiyor. Bunu yapabilmek için eskiden olduğu gibi şirkete kredi çektirip, bu krediyi ortak cari hesabına çekmek suretiyle sermaye taahhüt borcunun yerine getirilmesinin önü kapatılmıştır. Bu durumda ortağın sermaye artırım şartını yerine getirebilmesi için şahsi kredibilitesi ile bankadan şahıs olarak borçlanması veya bu imkanı yoksa yeni ortak almaktan başka çaresi kalmıyor. Aslında üst kurumlarca bu şekilde sermaye artırımı şartı konulmasının amacı da zaten şirketin öngörülen faaliyet için gerekli öz kaynağa ulaşmasının sağlanmasıdır.

Anonim Şirketlere Getirilen Yenilikler

Yeni TTK ile anonim şirketlerin sermayelerine yönelik getirilen yenilikler

Bu yazımızın konusunu, Yeni TTK ile anonim şirketlerin sermaye yapısına ilişkin getirilen yenilikler oluşturmaktadır. Ancak, Yeni TTK ile getirilen yenilikleri anlayabilmek için öncelikle kısaca eski TTK'daki durum ele alınacaktır.

Bilindiği üzere, 6762 sayılı Eski TTK uyarınca, anonim şirketlerin kurulabilmesi için, özel kanunlarında aksine bir hüküm olmadıkça sermayelerinin en az 50 bin Türk Lirası olması ve en az 5 kurucu ortağın bulunması gerekmekteydi. (Md. 272, 277)

Tek kişilik A.Ş. ve avantajlar

Yeni Türk Ticaret Kanunu ile getirilen olumlu değişikliklerden biri de “tek kişilik anonim şirket” kurulabilmesi ve yönetim kurulunun “tek kişiden ibaret” olabilmesi ile ilgili.. Yasanın yürürlüğe gireceği 1 Temmuz 2012 tarihinden itibaren, tek kişilik anonim şirket kurulabilecek. Yönetim kurulu ve genel kurul, tek kişiden ibaret olabilecek. Mevcut anonim şirketler de tek kişiliğe dönüşebilecek.

Yeni Türk Ticaret Kanunu'nda "şirket birleşmeleri"

Önceki haftalarda yayımlanan yazılarımızda, yeni Türk Ticaret Kanunu (TTK) ile getirilen düzenlemelerden "Tek Ortaklı Anonim ve Limited Şirketler" ve "Yeni Türk Ticaret Kanunu'nda Teknolojik Gelişmelerin Yeri" konuları ele alınmış ve yeni Türk Ticaret Kanunu ile getirilen diğer önemli düzenlemelere de zaman zaman yazılarımızda yer verileceği belirtilmişti.

Yeni Türk Ticaret Kanunu'nda köklü revizyona uğrayan kurumlardan birisi de "birleşme" ve "tür değiştirme"dir. Yürürlükte olan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda sadece 7 madde ile tanzim edilmiş olan bu kurum, 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu'nda 36 madde halinde düzenlenmiştir. Ayrıca mevcut TTK'da yer almayan ancak vergi mevzuatında yer alan düzenlemeler ile Maliye Bakanlığı ve Sanayi Ticaret Bakanlığı'nın ortaklaşa yayınlamış olduğu tebliğ ile kısmen düzenlenmiş bulunan "bölünme" müessesesi de maddi hukuk yönünden ilk kez bu kanunla düzenlenmiştir. Yeni Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan bu düzenlemelerde temel olarak İsviçre hukukundan esinlenilmiştir.

Yeni TTK'da anonim şirket kuruluşu

Geçtiğimiz yasama döneminde TBMM'de kabul edilen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girecek. Yeni yasa birçok özelliğiyle yenilikler içeriyor. Bu yeniliklerden bir kısmı ise ek maliyetler içeriyor. Bu nedenle kimi çevrelerce yasanın yürürlük tarihinin ötelenmesi isteniyor. Aksi görüşte olanlar ise 'kervan yolda düzülür' mantığıyla yasanın ertelenmesine karşı çıkıyor.

Taleplerin kabul görüp görmeyeceğini bilemeyiz ama sonuçta bu yasanın ilgili çevrelerce iyi bilinmesi gerekiyor. Biz de bu noktadan hareketle yeni yasayla ilgili bazı bilgileri okurlarımızla paylaşmak istedik.

TEK KİŞİLİK KURULUŞ

Yeni yasaya göre anonim şirket sadece bir gerçek veya tüzel kişi tarafından da kurulabiliyor. Halen yürürlükte olan 6762 sayılı TTK'ya göre anonim şirket en az beş kişi ile kurulabiliyor ve ortak sayısı 5'in altına düşemiyor. Yeni yasaya göre çok ortaklı olarak kurulan anonim şirketlerde ortak sayısı bire düşebiliyor. Tek ortaklı ve çok ortaklı anonim şirketler arasında temel bir farklılık bulunmuyor. Ancak, yeni TTK'da tek ortaklı anonim şirketler için bazı özel düzenlemeler yapılmış durumda. Şirketin tek ortaklı olarak kurulması ya da birden fazla ortaklı olarak kurulduktan sonra hisselerin bir kişinin elinde toplanması halinde, tek kalan ortağın; adı, yerleşim yeri ve vatandaşlığının ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi gerekiyor.

Anonim ve limited şirketlerde kâr dağıtımı ve yedek akçeler

Şirketlerde her pay sahibi, kanun ve esas sözleşme hükümlerine göre pay sahiplerine dağıtılması kararlaştırılmış net dönem kârına, pay oranında katılma hakkına sahiptir. (YTTK.Md:507)

Yıllık kâr, yıllık bilançoya göre belirlenir ve esas sözleşme aksine bir hüküm yoksa, kâr pay sahibinin sermaye payı için şirkete yaptığı ödemelerle orantılı olarak hesap edilir.

Kâr payı ancak net dönem kârından ve serbest yedek akçelerden dağıtılabilir. Kâr payına mahsup edilmek üzere avans kâr payı dağıtımı yapılabilir. Bu bağlamda ‘kâr payı avansı’ Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi olmayan şirketlerde, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın (Gümrük ve Ticaret Bakanlığı) bir tebliğ ile düzenlenecektir. (YTTK.Md:5009)

Yönetim kurulu üyelerine kazanç payları sadece net kârdan ve ancak kanuni yedek akçe için belirli ayrım yaptıklarından ve pay sahiplerine ödenmiş sermayenin yüzde beşi oranında veya esas sözleşmede öngörülen daha yüksek bir oranda kâr payı dağıttıktan sonra verilebilir. (YTTK.Md:11) Sermaye şirketlerinde ayrılması öngörülen ‘yedek akçeler’ Yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 519. maddesinde hüküm altına alınmıştır.

Limited ve Anonim Şirketi Ortağının Sorumluluğu Nedir?

Limited şirket ortakları şirketin ödenmemiş amme borçlarından sorumlu mudur?

Limited şirket ortakları şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulurlar.

Limited şirket ortakları hisse devri yaptığında amme alacağından kim sorumludur?

Ortağın şirketteki sermaye hissesini devretmesi halinde, hisseyi devreden ve devralan şahıslar, devir öncesine ait ve vadesi devir tarihi itibarıyla geçmiş olan amme alacaklarının ödenmesinden, müteselsilen sorumlu tutulur.Amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahıslar, amme alacağının ödenmesinden, müteselsilen sorumlu tutulur.