Genel Sağlık Sigortası borçları siliniyor.

4 milyon vatandaşın prim borcu sıfırlanacak. Devlet 8 milyar liralık alacağını silecek. 18 yaşını doldurup, çalışmayan ve öğrenci olmayan herkesi kapsayan Genel Sağlık Sigortası prim borçlarına af geliyor. Önümüzdeki ay Torba Yasa Tasarısı'na konulacak düzenleme ile borçlu olduğu için sağlık hizmetinden yararlanamayan vatandaş, borcundan kurtulacak. Devlet borçların tamamını silecek.

İşletmelerde Mesleki Eğitim Gören ve Staj Yapan Öğrencilerin Genel Sağlık Sigortalılığı

İşletmelerde mesleki eğitime tabi tutulan aday çırak, çırak ve öğrenciler ile meslek liselerinde ve yüksek öğrenimde okuyan öğrencilerinden staj yapan öğrencilerin([1]) genel sağlık sigortalılıkları hakkında bazı işyerleri ile okulların yanlış işlem yaptıkları görülmektedir.

I- GİRİŞ

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası’nda, Mesleki Eğitim Yasası’nda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler, meslek liselerinde veya yüksek öğrenimde okuyan öğrencilerden öğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrenciler ile Yüksek Öğrenim Yasası uyarınca kısmi zamanlı çalışan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı prime esas günlük kazancın alt sınırının otuz katından fazla olmayan öğrenciler[2] iş sözleşmesine tabi olarak çalışanlar gibi sigortalı sayılmıştır.
Yasa’da, aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilerin zorunlu olarak iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortasına tabi tutulmaları, meslek lisesinde veya yüksek öğrenimde okurken zorunlu staj yapan öğrencilerle, kısmi zamanlı çalışan yüksek öğrenim öğrencilerinin ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortasına tabi tutulmaları ön görülmüştü([3]).
Kamuoyunda “Torba Yasa”([4]) olarak bilenen Yasa ile yapılan değişiklikle, işletmelerde mesleki eğitim gören aday çıraklardan, çıraklardan, öğrencilerden, meslek liselerinde, yüksek öğrenimde okumakta iken staj yapan öğrencilerden ve Yüksek Öğrenim Yasası uyarınca kısmi zamanlı çalışanlardan aylık kazançları, prime esas aylık kazancın altında olan öğrekçilerden sigortalıların “bakmakla yükümlü oldukları aile bireyi sayılmayanların” genel sağlık sigortalısı olarak kapsama alınmaları öngörülmüştür.

GSS açısından kısmî süreli çalışma

Gelişmiş toplumlarda çalışma sürelerinin esnekliği önem kazanmıştır. Kısmi süreli iş ilişkisine dayalı olarak yapılan çalışmalar, verimliğin artması, istihdam maliyetlerinin düşürülmesi için bilhassa hizmet sektöründe sıkça rastlanan bir durumdur. Bu tür çalışma şekillerinden işletmelerde beklenen fayda, iş sürelerini daha verimli kullanmak, daha az personel ile daha kısa süreli çalışma sürecinde verimliliği yakalamak suretiyle daha fazla mal ve hizmet üretimi gerçekleştirmektir. Bunun için işletmelerde esnek üretim modeli, alternatif uygulama olarak ortaya çıkmıştır.

Dul-yetim aylığı alanlar prim ödemez.

* Annemden dolayı yetim aylığı alıyorum. Hiçbir yerde çalışmıyorum. Yetim aylığı almam sebebiyle Genel Sağlık Sigortası primi ödemek zorunda mıyım? Z.A/İstanbul

5510 sayılı Kanun'a göre dul ve yetim aylığı alanlar genel sağlık sigortalısı sayılıyor. Bu sebeple yetim aylığı alan çocuklar genel sağlık sigortası primi ödemeyecek. Gelir testi yaptırmanız gerekmiyor.

GSS uygulamasında kız çocukların durumu

Zorunlu genel sağlık sigortasının 1 Ocak'ta yürürlüğe girmesiyle en çok kafa karıştıran konulardan biri ana veya babaları üzerinden sağlık yardımı alan kız çocuklarının durumu oldu.

Özellikle, henüz 18 yaşını doldurmamış kız çocuklarının 18 yaşını doldurduklarında, eğitimi devam etmekte olan 25 yaşını doldurmamış kız çocuklarının ise eğitimleri sona erdiğinde ana veya babaları üzerinden sağlık yardımı alıp alamayacakları soruların odağını oluşturuyor.

Kafa karışıklığının nedeni ise 1 Ekim 2008'de yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda kız erkek ayrımı olmaksızın 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde ise 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukların bakmakla yükümlü olunan kişi olarak sağlık hizmeti alabileceklerine ilişkin düzenleme.

Örneğin bir okurumuz şöyle soruyor; 'Ben ve eşim emekliyiz ve 20 Mayıs 2012'de 18 yaşına girecek bir kızımız var. Kızım bugüne kadar benim üzerimden sağlık hizmetlerinden yararlanıyordu fakat şimdi bu yeni kanunla kafamız çok karıştı! Kızım üniversitede okuyor. Şimdi bu bilgiler ışığında kızım yine sağlık hizmetlerinden yararlanacak mı yoksa yeni kanuna göre yapmam gereken şeyler var mı?'...

2022 aylığı alanların GSS'si

Yaklaşık 1 milyon 350 bin vatandaş, 2022 Sayılı Kanun kapsamında aylık alıyor. Bunlar 65 yaşını doldurmuş sosyal güvencesiz vatandaşlar ile özürlü, ağır özürlü ve özürlü yakınlarından oluşuyor. 1 Ocak 2012 itibariyle gelir testi ve zorunlu Genel Sağlık Sigortası (GSS) sürecinin başlamasıyla birlikte bu vatandaşlarımızdan da sıkça soru alıyoruz. En sık sorulan soru ise "Ben de gelir testine başvuracak mıyım?" Hemen belirtelim ki bu kişiler zaten SGK tarafından GSS'li olarak tescil edildiler. Bu kanun kapsamında aylık almaya devam ettikçe de devlet bütçesinden sağlık yardımı almaya devam edecekler. Ne zaman aylıkları kesilirse, o zaman bir ay içinde sosyal yardımlaşma vakıflarına gelir testine başvuracaklar. Dolayısıyla şu an için 1 milyon 350 bin vatandaşımızın yapacağı herhangi bir işlem bulunmuyor.

GSS için SGK'ya başvurmayan yabancılara 886 TL ceza

1 Ocak 2012 itibariyle zorunlu genel sağlık sigortası (GSS) süreci başlamış oldu. Yeni sisteme göre bütün vatandaşlar GSS kapsamına alınacağı gibi Türkiye'de bir yıldan fazla ikamet eden yabancılar da (kendi ülkelerinden GSS'li değillerse) GSS'li sayılacaklar.

Ancak uygulamada Türk vatandaşları ile yabancılar arasında iki fark var. Birincisi, bir yıllık ikametini doldurmuş olan yabancılar gelir testine başvurmayacaklar. Bunlar doğrudan SGK'ya başvurup, en yüksek GSS primi olan 213 lirayı ödemeye başlayacaklar. Yani yabancıların, "Benim de gelir seviyemi ölçün, ona göre prim ödeyeyim" deme şansları yok.

Bağ-Kur’lunun eş-çocuğuna sağlık yardımı

4/B (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı sayılanlardan 60 günden fazla prim ve prime ilişkin her türlü borcu bulunan ve tecil ve taksitlendirme talebi bulunmayan sigortalıların 18 yaş altı çocukları hariç olmak üzere bakmakla yükümlü olduğu kişilerden, genel sağlık sigortalısı olmak için talepte bulunanlardan, kanunun (60/g) bendi kapsamında tescil edilenler de prim ödeyebilecek. 4/B kapsamındaki sigortalılar, bakmakla yükümlü olduğu kişisi olarak sağlık yardımlarından faydalandırılmıyor.

Gelir Testi yaptırma süresi uzatıldı.

Gelir testi yaptırmayanlar için kurum içi gerekli düzenlemelerin yapılacağını belirten Bakan Çelik, gelir testi yaptırmak için Şubat ayı sonuna kadar sürenin uzadığını söyledi.

Bütün yeşil kartlılar ve sigortalıların bile panik yapıp gelir testine koştuklarını bu nedenle de yığılmalar ve uzun kuyruklar oluştuğunu belirten Bakan Çelik gelir testi yaptırma süresinin Şubat ayı sonuna kadar yapılabilmesini sağlayacak kurum içi düzenlemelere gittiklerinin müjdesini verdi.

 Habertürk TV'ye konuşan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik son günün 31 Ocak olarak duyurulan gelir testi yaptırma zorunlulu kosunda önemli bilgiler verdi. Çelik şunları söyledi:

Part-Time çalışanlar da genel sağlık sigortası primi ödeyecek.

SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve yeşil kart kapsamında olmayan, başka bir anlatımla sosyal güvenlik sistemi dışında kalan 1 milyon 700 bin kişi 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren genel sağlık sigortası kapsamına alındı. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından resen tescili yapılacak bu kişilerin bir ay içinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na başvurup gelir tespiti yaptırmaları gerekiyor.

Bir de 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olup da part-time yani kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile ev hizmetlerinde ay içerisinde 30 günden az çalışanlar var. Aslında bunların da eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerini 30 güne tamamlamaları gerekiyordu. Ancak, eksik günleri 30 güne tamamlama yükümlülüğü 1 Ocak 2012 tarihine ertelenmişti. Şimdi o süre doldu.

Part-time yani kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile ev hizmetlerinde ay içerisinde 30 günden az çalışanlar, 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerini 30 güne tamamlamak zorundalar. Ay içinde 30 günden az çalışanların eksik günlerini 30 güne tamamlamak için iki seçenekleri bulunuyor. Bunlardan birincisi, eksik günlerini isteğe bağlı sigortalı olarak tamamlamak. Diğeri ise sadece genel sağlık sigortası primi ödemek...

25 yaşını dolduran GSS primi ödeyecek.

Okurlarımızdan genel sağlık sigortasıyla ilgili her gün yüzlerce soru geliyor. Gerçekten herkes ne olacağı konusunda endişeli ve çoğu kişinin de uygulama konusunda bilgilendirmeye ihtiyaçları var gibi görünüyor. Bu köşede bir kaç yazımda okurlarımızı aydınlatmaya çalıştım. Önceki gün ev hanımlarının eşlerinden sağlık yardımı alacaklarını yazdım ama o kadar çok soru var ki, konuyu ayrıntılı incelemek gerekecek.

Eş ve çocukların durumu

Öncelikle genel sağlık sigortasında eş ve çocukların durumunu iyice anlatmak gerekiyor sanırım. Sigortalı olarak çalışan, isteğe bağlı sigorta primi ödeyen veya SGK’dan emekli aylığı alan kişilerin kendileri zaten genel sağlık sigortasından yararlanabiliyor. Buna göre sigortalı olarak çalışan, isteğe bağlı sigorta primi ödeyen veya SGK’dan emekli aylığı alan kişilerin;

SGK, Genel Sağlık Sigortası ile ilgili 3 ayrı mektup hazırladı.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), genel sağlık sigortası uygulamasını anlatmak üzere yaklaşık 2 milyon kişiye gönderilmek üzere 3 ayrı mektup hazırladı.

SİGORTASI DA YEŞİL KARTI DA OLMAYANLAR

SGK’nin ilk mektubu hiçbir sosyal güvencesi olmayan, yeşil karta da başvurmayan yaklaşık 1 milyon 700 bin kişiye gidiyor. 1 Ocak 2012 tarihi itibariyle Genel Sağlık Sigortası uygulamasının başladığı belirtilerek, “T.C. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi ile Kurumumuz ve yeşil kart kayıtları dikkate alınarak MERNİS sorgulaması sonucunda, herhangi bir sosyal güvencenizin olmadığı tespit edilmiştir” deniyor.

Genel sağlık sigortası tescilinin yapılması için en yakın sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına giderek ‘gelir testi’ yaptırmaları isteniyor. Testin sonucuna göre prim ödemeden sağlık yardımından yararlanabilecekleri vurgulanıyor. Ancak hanedeki gelirin asgari ücretin üçte biri ile asgari ücretin iki katına kadar olması durumunda yüzde 12 oranında ‘sağlık primi’ ödemeleri gerektiği belirtiliyor. 

Ev hanımları sağlık primi ödeyecek mi?

Son günlerin en çok konuşulan konusu 1 Ocak’ta yürürlüğe giren zorunlu genel sağlık sigortası. Esasen tüm vatandaşların genel sağlık sigortası kapsamına alınması son derece önemli. Bu konu hem yeşil kartlıları, hem sosyal güvencesi olmayanları, hem de kısmi süreli çalışanları ilgilendiriyor.

İşte okurların merak ettikleri ve tepkileri:

A. Özdemir: Üniversite öğrenimi için başka bir ilde yaşıyorum. Hem boş vakitlerimi değerlendirip aileme yük olmadan çalışarak okumak, hem de okul sonrası çalışma hayatına alışkın olmak için part-time bir iş buldum ve çalışıyorum. Duyduğuma göre part-time çalışanlar artık genel sağlık primi ödeyecekmiş. Zaten az kazanıyorum ve ancak geçiniyorum. Şu sınav zamanı gelir testini nasıl yaptıracağım, ailem uzakta ben nasıl gidip geleceğim?

Gelir testi yaptırmak için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı adresleri

Genel Sağlık sigortası 01 Ocak 2012'den itibaren herkesi kapsamaya başladı. Herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan ya da yakınlarından birinin sosyal güvenliğinden yararlanamayan herkes Genel Sağlık Sigortası primi ödeyecek.

Primlerin ne kadar ödeneceği yapılacak Gelir Testi sonucu belli olacak. Gelir Testi'ni yaptırmak için ise Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na başvurmak gerekiyor. Başvurmayanlar en üst sınırdan prim ödeyecek.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları'nın adreslerine ulaşmak için buraya tıklayın.

GSS üniversite öğrencilerini de kapsıyor.

Hiçbir üniversite artık öğrencilerinin tedavi giderlerini karşılamayacak. 25 yaşını doldurmuş üniversite öğrencileri için son 20 gün. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına başvurmayanların, aylık bin 700 lira kazandıkları varsayılarak, her ay 213 lira prim borcu yazılacak.

1 Ocak’ta yürürlüğe giren Genel Sağlık Sigortası üniversite öğrencilerini ‘fena’ vurdu. 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren üniversite öğrencilerinin tedavi giderleri Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlıkları tarafından karşılanmıyor. Peki ama üniversite öğrencileri hastanelerden nasıl yararlanacak? Kim ne kadar ‘sağlık sigortası primi’ ödemek zorunda kalacak?

HERKES KAPSAMDA AMA…

5510 Sayılı Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun, tüm hükümlerinin 01.01.2012 tarihi itibariyle yürürlüğe girmesi nedeniyle ülkede yaşayan tüm vatandaşlar, (bazı istisnalar dışında) genel sağlık sigortası kapsamına alındı. Bu çerçevede üniversite öğrencilerinin, sağlık giderleri de öğrencilerin genel sağlık sigortası çeşitliliklerine göre Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanacak.

Part-time işçinin GSS çilesi başlıyor.

Bugünlerde okurlarımızın en çok sorduğu sorunun, part-time çalışan işçilerle ilgili genel sağlık sigortası primini 30 güne tamamlamak olduğunu söylesek abartmış olmayız. Her gün onlarca okurumuz konuyla ilgili endişe ve tereddütlerini iletiyor.

Esasen kişisel düşüncem, bu kapsamdaki kişilerin 30 gün genel sağlık sigortası primi ödemeye zorlanmasının doğru olmadığıdır. Eskiden olduğu gibi, son bir yılda 30 gün prim ödenmiş olması yeterli sayılmalıdır. Bu sistemin uygulanması ve primlerin tahakkuk ve tahsili SGK için oldukça zor olacak, hem de part-time çalışanlar prim ödememek için ya işten ayrılacak ya da kayıtdışı çalışmaya yönelecek. Büyük bir bölümünü öğrencilerin oluşturduğu ve çalışarak okullarını bitirmeye çalışan bu kişilerin kayıtdışı çalışması veya iş hayatını sonlandırmasından başta SGK, işverenler ve çalışanlar olmak üzere herkes zarar görecek. Bu yanlıştan dönülmelidir.

10 soruda Genel Sağlık Sigortası

Kimler GSS'li olacak? 

01.01.2011 itibaren Türkiye'nin tamamına yakını GSS kapsamına alınacak. Dolayısıyla kimler GSS'li olacak sorusu yerine, kimler GSS dışında kalacak diye sormak gerekiyor. Buna göre:
· Milletvekilleri,
· Kendi ülkesinde sigortalı olup da Türkiye'de bulunan yabancılar,
· Zorunlu askerlik görevini yerine getiren erler,

GSS dışında kalacak. Bunların dışındaki bütün işçiler, bağımsız çalışanlar, kamu çalışanları, isteğe bağlı sigortalılar, işsizler, ev hanımları ve yabancılar GSS'li olacak.

Part-time(kısmi süreli) çalışanlar prim ödeyecek.

İş mevzuatımız kısmi süreli istihdama cevaz veriyor. Bu kapsamdaki işçiler ay içinde toplam kaç saat çalıştırılmışlarsa, ücretleri ve sigorta primleri de buna göre hesaplanıyor. Aylık çalışma saatleri güne çevriliyor ve bu gün toplamıyla SGK'ya bildiriliyorlar. Ancak part-time çalıştırılan bu işçilerin, ay içinde 30 günden eksik kalan günlerine ait GSS primlerini kendileri ödemeleri gerekiyor. Bu yükümlülük dün itibariyle başlamış oldu.

Buna göre ocak ayı içinde, kısmi süreli çalışma dolayısıyla 30 günden az çalışan herkesin, takip eden ay içinde GSS primlerini 30 güne tamamlamaları gerekiyor.

Örneğin bir süpermarkette kasiyer olarak haftada 3 gün ve ayda 12 gün çalışıyorsunuz. 12 günlük primleriniz zaten işveren tarafından SGK'ya ödenmiş olacak. Ancak geri kalan 18 günün GSS primini (64 lira) kendiniz SGK'ya ödeyeceksiniz. Aksi halde genel sağlık sigortası hükümlerinden yararlanamayacaksınız.

Sadettin Orhan - Bugün
02 Ocak 2011