GİB'in yayınladığı 'Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri' Tablosu

Gelir İdaresi Başkanlığı mükellefleri vergilendirme sürecinde vermeleri gereken beyannameler konusunda bilgilendirmek amacıyla ilgili mevzuatlar esas alınarak hazırlanan “Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri” tablosu hazırlayarak “Yararlı Bilgiler” sayfasına ekledi.

Söz konusu Tablo için tıklayınız.

2013 yılı fatura kesme sınırı 800 TL

Fatura kullanma mecburiyeti 2012 yılı için 800,00 TL oldu.

Vergi Usulu Kanunu 232. maddesinde yer alan ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılan sınır 31 Aralık 2012 tarihli ve 28514 numaralı Resmi Gazete'de yayımlanan 422 Sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 800,00 TL olarak belirlendi. Buna göre 800,00 lirayı geçen tüm satışlara fatura düzenlemek zorunlu.

Bu sınır 2012 yılında 770,00, 2011 yılında ise 700,00 TL olarak uygulanıyordu.

2013 yılı demirbaşları doğrudan gider yazma sınırı 800 TL

Demirbaş ve peştemallıkları doğrudan gider yazabilme sınırı 2013 yılı için 800,00 TL oldu.

Vergi Usulu Kanunu 313. maddesinde yer alan ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılan sınır 31 Aralık 2012 tarihli ve 28514 numaralı Resmi Gazete'de yayımlanan 422 Sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 800,00 TL olarak belirlendi. Buna göre 800,00 lirayı geçmeyen demirbaş ve peştemallıklar tek seferde gider yazılabilecek.

Bu sınır 2012 yılında 770, 2011 yılında ise 700 TL olarak uygulanıyordu.

Perakende satış vesikalarının gider kaydı ve KDV indirimi

Belgelendirme zorunluluğu ve fatura verme-alma mecburiyeti

Vergi Usul Kanunu'nun 227'nci maddesi hükmü uyarınca, anılan kanunda aksine hüküm olmadıkça, anılan kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir.

Ancak, anılan kanunun 228'inci maddesinde hüküm altına alındığı üzere, aşağıdaki giderler için ispat edici kağıt aranmaz:

1. Örf ve teamüle göre bir vesikaya istinat ettirilmesi mutat olmayan müteferrik giderler;
2. Vesikanın teminine imkan olmayan giderler; 
3. Vergi kanunlarına göre götürü olarak tespit edilen giderler.

1 ve 2 numaralı fıkralarda yazılı giderlerin gerçek miktarları üzerinden kayıtlara geçirilmesi ve miktarlarının işin genişliğine ve mahiyetine uygun bulunması şarttır.

Öte yandan; anılan kanununun 232'inci maddesi hükmü uyarınca, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler:

1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara;
2. Serbest meslek erbabına;
3. Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara;
4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere;
5. Vergiden muaf esnafa.

Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler. Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tesbit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 1.1.2011'den itibaren 700 TL'yi geçmesi veya bedeli 1.1.2011'den itibaren 700 TL'den az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir.

Kesinti suretiyle alınan vergilerin mahsup ve iadesi

Gelir Vergisi Yasası’nın 121 ve Kurumlar Vergisi Yasası’nın 34’üncü maddeleri uyarınca beyannamede gösterilen gelire dahil kazanç ve iratlardan gelir veya kurumlar vergisi yasalarına göre kesilmiş bulunan vergilerin, beyanname üzerinden hesaplanan gelir veya kurumlar vergisine mahsup edilmesi mümkündür.

Ancak bu bağlamda mahsubu yapılacak verginin hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden fazla olması halinde aradaki fark vergi dairesi tarafından mükellefe tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içerisinde başvurusu halinde mükellefin kendisine red ve iade olunmaktadır.

Mükellefiyeti olmayan şahıslardan alınan arsa, taşıt vb varlıklar Ba ve Bs formuna dahil edilecek mi?

Uygulamada vergi mükellefiyeti olmayan şahıslardan arsa, taşıt vb varlıkların alımlarının Ba formuna dahil edilip edilmeyeceği ile bu şahıslara yapılacak arsa, taşıt vb varlıkların satışlarından dolayı alıcının Ba formu düzenlemesinin mümkün olmaması nedeniyle söz konusu satışların Bs formuna dahil edilip edilmeyeceği konusunda duraksamalar olmaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229’uncu maddesinde; fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmıştır. Kanunun 231’inci maddesinin 5 numaralı bendinde de; faturanın malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami 7 gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmemiş olan faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı, 232’nci maddesinde ise, birinci ve ikinci sınıf tüccarların, kazancıbasit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin, birinci ve ikinci sınıf tüccarlara, serbest meslek erbabına, kazançlarıbasit usulde tespit olunan tüccarlara, defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere, vergiden muaf esnafa sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunların da fatura istemek ve almak mecburiyetinde oldukları hükme bağlanmıştır.

Kullanılmamış (Boş) Faturaların Kaybedilmesi Halinde Ne Yapılması Gerekir?

Mevcut Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu’nun mükelleflere yüklediği önemli yükümlülüklerden biri de, işletmelerinin mali durumunu, üçüncü kişilerle ticari ilişkilerini ve vergi ile ilgili hesaplarını tespit etmek amacıyla ilgili kanunlarda belirtilen defterleri tutmak ve bu defterler ile defterlerdeki kayıtları tesvik eden belgeleri saklamaktır.

Mükellefler tutulan defterleri ve düzenlenen belgeleri, takip eden takvim yılından başlayarak VUK’a göre beş yıl ,TTK’ya göre ise on yıl süre ile muhafaza etmek zorundadırlar. Yürürlükteki TTK’ ya göre “bu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.”

Mükellef Bilgileri Bildirimi (413 Sıra nolu VUK Genel Tebliği)

Resmi Gazete No 28179
Resmi Gazete Tarihi 20/01/2012

Kapsam

VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ

(SIRA NO: 413)

1.Giriş

1.1. Bilindiği gibi Bakanlığımız tarafından uygulanmakta olan gelir politikası; verimlilik, etkililik ve mükellef odaklılık ilkelerine sıkı sıkıya bağlı kalınarak adalet ve tarafsızlık içerisinde yürütülmektedir. Gelir politikasının uygulaması sırasında ekonomik faaliyetlerin daha iyi kavranabilmesi için mükelleflerin mükellefiyetlerine ait çeşitli bilgiler Bakanlığımızca tutulmaktadır.

1.2. Bu kapsamda mükelleflere ait verilerde meydana gelen değişikliklerin güncel olarak takip edilememesi nedeniyle çeşitli aksaklıklar yaşanmaktadır. Söz konusu verilerin güncellenmesi, eksikliklerin giderilmesi, doğruluklarının teyidi amacıyla düzenlenecek olan Mükellef Bilgileri Bildirimine ilişkin usul ve esaslar bu tebliğin konusunu teşkil etmektedir.

Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler açısından değersiz alacaklar

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 322’nci maddesine göre “Değersiz Alacaklar” kazai bir hükme veya kanaat verici bir vesikaya göre tahsilatına imkan kalmamış alacaklardır. Yine aynı madde hükümlerine göre değersiz hale gelen alacaklar, tasarruf değerlerini kaybederler ve mukayyet değerleriyle zarar kaydetmek suretiyle yok edilebilirler.

Yukarıda belirtildiği üzere; bir alacağın değersiz alacak sayılabilmesi için;

1. Kazai bir hükme
2. Kanaat verici bir vesikaya, göre tahsilatın imkansız hale gelmesi gerekmektedir.

Ticari defterlerin kapanış tasdikini unutmayın!..

Ticari işletmelerin tutmak zorunda oldukları defterler ve bunların tasdikine ilişkin hükümler hem Vergi Usul Kanunu'nda (VUK), hem de Türk Ticaret Kanunu'nda (TTK) yer alıyor. Söz konusu kanunlara göre tutulması gereken defterler için açılış tasdiki, ara tasdik ve kapanış tasdiki olmak üzere üç tür tasdik söz konusu...

Açılış tasdiki, defterler kullanılmaya başlanılmadan önce yaptırılan tasdik olup hem VUK hem de TTK açısından zorunlu.

Ara tasdik, VUK'ta düzenlenmiş olup, tutulmakta olan defterlerin ertesi yılda da kullanılacak olması halinde, defterlerin kullanılacağı dönemin ilk ayı içinde yaptırılan tasdik işlem.

Kapanış tasdiki ise TTK'ya göre defterlerin kullanıldıkları dönemin sonunda yaptırılan tasdik işlemi. Defterlerin açılış tasdikinin yaptırılmaması, hem vergi hem de sosyal güvenlik uygulamalarında idari para cezası uygulanmasını gerektirirken; kapanış tasdikinin yaptırılmamış olması, başta defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edilmemesi olmak üzere birçok olumsuz sonuç doğuruyor. Bu nedenle de kapanış tasdiki, en az açılış tasdiki kadar önemli.

Adına fatura düzenlenen kişi ile ödemeyi yapan kişinin farklı olması VUK’a aykırılık oluşturur mu?

Uygulamada çeşitli nedenlerde dolayı adına fatura düzenlenen kişi ile ödemeyi yapan kişi farklı kişiler olabilmekte olup bu durumun Vergi Usul Kanunu hükümlerine aykırı olup olmadığı hususunda duraklamalar olmaktadır.

Vergi Usul Kanunu'nun 229'uncu maddesinde; ‘‘Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.'' hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun'un 230'uncu maddesinde ise faturada bulunması gereken bilgiler 5 bent halinde sayılmış olup, aynı maddenin 3'üncü bendinde; faturada, müşterinin adı, ticaret ünvanı adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarasının yer alması zorunlu kılınmıştır.

Tasdikli Yasal Defterlerin Arka Yüzüne Muhasebe Kayıtı Yapılabilir mi?

Vergi Usul Kanunu’nun 175’nci maddesi mükelleflere, defter ve muhasebelerini işlerine uygun olarak düzenleme imkanı vermekle birlikte defter kayıtlarında bazı zorunluluklara uyulmasını da gerekli kılmıştır. Kanun, “ Kayıt Nizamı” başlığında topladığı bu ödevleri 215-219’uncu maddelerinde hükme bağlamıştır.

Ayrıca, tasdike tabi defterlere ve tasdik işlemlerine ilişkin düzenlemelere Vergi Usul Kanunu’nun 220-226’ncı maddeleri arasında yer verilmiştir. Anılan maddelerden 225’nci madde de, tasdike tabi defterlerin ne şekilde tasdik olunması gerektiği hususları açıklanarak hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, müteharrik yapraklı defter kullanacak mükelleflerin bir yıl içinde kullanacaklarını tahmin ettikleri sayıda ve sıra numarasıyla teselsül edecek yaprakların her sayfasını teker teker tasdik makamının resmi mührü ile mühürletmeleri; tasdikli yaprakların bitmesi halinde ise sıra numarasıyla teselsül edecek yeni yaprakları da kullanılmadan önce tasdik ettirmeleri gerekmektedir.

Şüpheli alacak karşılığı nasıl ayrılır?

V.U.K.'nun 323. maddesinde ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmak şartıyla, dava veya icra safhasında bulunan alacaklar, yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen borçlu tarafından ödenmemiş bulunan dava ve icra takibine değmeyecek derecede küçük alacakların şüpheli alacak sayılacağı ve bu çeşit alacaklar için değerleme gününün tasarruf değerine göre pasifte bir karşılık ayrılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Bir alacağın şüpheli hale geldiğini kabul ederek karşılık ayrılmak suretiyle zarar yazılabilmesi için sözkonusu alacağın mutlak suretle ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olması gerekmektedir.

Amortismanlar

Maliye Bakanlığı tarafından farklı nispetlerde amortisman oranlarının uygulamaya konması ile duran varlıklarda amortisman uygulaması oldukça zorlasmış ve karmasık hale gelmistir.
28.04.2004 tarihinde yayınlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 333) ile ilk kapsamlı tebliğ yayınlanmıs, arkasından çesitli tarihlerde yayınlanan 339, 365, 389, 399 ve 406 Sıra Nolu Genel Tebliğlerle yapılan değisiklikler ile amortisman nispetleri listesi son seklini almıstır.

Odamız tarafından daha önce Mayıs 2004 tarihinde yayınlanmış bulunan “Amortisman Oranları” kitapçığı yapılan değisiklikler nedeniyle tüm güncelliğini itirmistir. Meslek mensuplarından gelen yoğun talep üzerine tüm değisiklikleri içeren bu çalısmanın yapılmasına karar verilmistir.

Meslek mensuplarına yardımcı olacağına inandığım ‘Amortismanlar’ kitapçığını hazırlayarak bizlere kazandıran Doç. Dr. Adnan GERÇEK’e tesekkürlerimi sunuyor, kitapçığın tüm okuyuculara faydalı olmasını temenni ediyorum.

Smmm. Mesut TOPCU
Bursa SMMMO Baskanı

Çalınan faturalar için zayi belgesi almayı ihmal etmeyin.

Bir okurum daha önce kullandığı belgelerle birlikte kullanmadığı (boş) faturaları da kaybettiğini, bu durumda ne gibi tedbirler alması gerektiğini soruyor.

Gerçekten bazı mükellefler farklı sebeplerle ellerindeki belgeleri kaybedebiliyor. Böyle durumlarda zamanında alınacak bazı tedbirler, mükellefleri daha sonra büyük problem yaşamaktan kurtarır.

411 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği

Resmi Gazete No 28154
Resmi Gazete Tarihi 26/12/2011

Kapsam

VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 411)

213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 414 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, "Bu Kanunda yer alan maktu hadler ile asgari ve azami miktarları belirtilmiş olan para ile ödenecek ceza miktarları, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan maktu had ve miktarların yüzde 5 ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu suretle tespit edilen had ve miktarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye, nispi hadleri ise iki katına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye veya tekrar kanuni seviyesine getirmeye yetkilidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm göz önüne alınarak, Vergi Usul Kanununun 104, Mükerrer 115, 177, 232, 252, 313, 343, 352 (Kanuna Bağlı Cetvel), 353 ve Mükerrer 355 inci maddelerinde yer alıp 2011 yılında uygulanan miktarların ve hadlerin, 2011 yılı için %10,26 (on virgül yirmi altı) olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle belirlenen ve 1/1/2012 tarihinden itibaren uygulanacak olan miktarlar ve hadler ekli listede gösterilmiştir. Tebliğ olunur.

Ek için tıklayınız.

Defter tasdik ettirmemenin sonuçları

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda; yasal defterlerin tasdik ettirilmemesi, usulsüzlük olarak kabul edilmektedir.

Kanunun, “Usulsüzlük dereceleri ve cezaları” başlıklı 352’nci maddesinde; tasdikin geç yaptırılması veya hiç yaptırılmaması ayrı ayrı cezalara tabi tutulmaktadır. Bu konuyu şöyle açıklayalım:

Tasdiki zorunlu defterlerin, tasdik süresinin sonundan başlayarak bir ay içinde tasdik ettirmeyenler; VUK’nun 352’nci maddesinin II. Derece usulsüzlüklerle ilgili 6 no.lu bendine göre cezalandırılmaktadırlar.

Yasada belirtilen sürenin bittiği tarihi izleyen bir aylık süre geçtikten sonraki sürelerde yaptırılan tasdik hiç yapılmamış sayılmaktadır.

15 yıl öncenin defter ve belgeleri istenebilir mi?

Değerli okurlar, Vergi Usul Kanunu'na baktığımızda, mükelleflerin defter ve belgeleri saklama ve ibraz yükümlülüğü 5 yılla sınırlı. Ancak, uygulamada 5 yıldan daha geriye giden çok sayıda problemle karşı karşıya kalınabilmekte, bu problemler nedeniyle de 5 yıldan daha önceki dönemlere ilişkin defter ve belgelere de ihtiyaç duyulabilmektedir. Doğrudan ibraz ve saklama mükellefiyetini uzatmasa da dolaylı olarak ibraz ve saklama yükümlülüğünü uzattırabilecek hususları özetlemeye çalışayım.

1. Halen amortisman ayrılmaya devam eden aktif kıymetler

Amortisman kıymet ve oranlarıyla ilgili hususlar incelenirken amortisman konusunda çıkabilecek tartışmaların çözümünde defter ve belgelerin varlığı yararlı olabilecektir. Yapılan vergi incelemelerinde şayet incelenen yılda amortisman gideri varsa, kaç yıl geriye giderse gitsin özellikle aktifleştirme yılına ilişkin defterler ve belgelerin aslının talep edildiğine şahit olduk.

2. Devreden KDV

Şayet 5 yıldan fazla süreden gelen devreden KDV varsa, bugün o konuda bir inceleme yapılırken açıklama dolayısıyla defter ve belgelerin istenebileceği ileri sürülebilir.